Minimalistisch wonen? Dat gaat Martine Veling niet lukken, zegt ze lachend. “Het moet wel gezellig zijn.” Maar ze is wel heel bewust met haar spullen bezig, ze kiest liever voor spullen die er al zijn dan voor iets nieuws uit de winkel. Voorwerpen met een verhaal. “Als die dingen er al zijn, laten we ze dan een mooi, fijn plekje geven en dingen een tweede leven geven.” Voor Martine begint bewust kopen bij anders kijken naar wat er al is.
Jong geleerd, oud gedaan
Martine groeide op met oog voor hergebruik en ongelijkheid. Als kind reisde ze met haar ouders regelmatig naar Hongarije. “We zagen daar armoede en namen spullen mee voor de mensen daar. Dat heeft als kind heel veel indruk op me gemaakt.” Later, tijdens reizen en een periode wonen in Afrika, zag ze hoe spullen daar langer meegaan en steeds opnieuw worden gebruikt. Zo is er een beeld dat ze nooit is vergeten, van toen ze 6 jaar was: “Ik kan me een meisje in Hongarije herinneren dat in de zomer een winterjurkje van mij kreeg dat ik niet meer paste. Ze was zo blij en bleef er die hele snikhete dag in rondlopen.” Het liet haar zien dat wat de een wegdoet, voor een ander van grote waarde kan zijn.
Tweedehands als vanzelfsprekend
In haar studententijd kocht Martine vrijwel alles tweedehands. En dat doet ze nog steeds. “Ik koop eigenlijk nooit meer nieuwe kleding, behalve echt basics die nodig zijn.” Haar oudste jurk is inmiddels zo’n dertig jaar oud. “En ik krijg nog altijd complimenten! Dan zeggen mensen: wat een leuke jurk. Dan denk ik, je moest eens weten.”
Tweedehands is voor Martine vanzelfsprekend. Ze struint graag kringloopwinkels en rommelmarkten af, vaak met een briefje in haar portemonnee. “Met dingen waarvan ik denk: dat zou ik eigenlijk wel kunnen gebruiken. Of cadeautjes.” Die cadeaus haalt ze natuurlijk ook tweedehands: “Een oud vaasje met bloemetjes uit mijn tuin. Of een tweedehands koekblik met eigen vers gebakken koekjes.” vertelt ze met een glimlach.
Van grofvuil tot goede bestemming
Ook rondom haar huis kijkt Martine met diezelfde blik. Ze woont vlakbij een plek waar regelmatig grofvuil wordt neergezet. “Het is eigenlijk heel leuk om te zien wat er dan gebeurt. Het is een soort magneet.” Mensen zetten spullen neer, anderen halen er weer iets uit. Kinderen spelen ermee, buurtgenoten blijven even staan. “Wat de een ziet als afval, ziet de ander als een schat.”
Toen haar schoonvader overleed en er spullen werden opgeruimd, zocht Martine voor veel dingen een passende bestemming. “Als dingen nog een kans kunnen krijgen, dan is dat altijd beter.” Oude brillen bracht ze naar een brillenwinkel, het gehoorapparaat stuurde ze naar de Starkey Hearing Foundation om te hergebruiken en oude handdoeken gingen naar het dierenasiel in Zwolle. “Waar kunnen ze dit gebruiken?” is vaak haar uitgangspunt. Martine belt organisaties of zoekt het uit. Spelletjes gingen naar Sinterklaasacties, toiletartikelen naar de Blauwe Schuur. “Dat is dan ook een beetje de sport om een goede plek ervoor te vinden.”
Gewoon beginnen
Martine begrijpt dat tweedehands niet voor iedereen vanzelfsprekend is. “Mensen zeggen wel eens: ik vind nooit iets. Of: ik kan niet door al die spullen heen kijken.” Haar tip is simpel: “Ga samen met iemand die er plezier in heeft en laat je lekker meenemen.”
Ook rondom cadeaus probeert ze anderen te inspireren. Op haar verjaardag vroeg ze eens om tweedehands cadeaus, zonder plastic of anders iets eetbaars. “Sommige mensen vonden dat ingewikkeld, maar ze deden heel erg hun best.” Iemand nam zelfs een krant mee naar de bloemist om bloemen zonder plastic in te pakken. Ze zegt enthousiast: “Dat bracht mensen echt op ideeën.”
Met aandacht kiezen
Een van haar dierbaarste spullen is een kanariegele typemachine. “Ik heb vroeger op de typemachine van mijn vader getypt.” Tijdens een typemachine festival in Eureka dacht ze: dit is leuk. Ze kreeg een tweedehands exemplaar cadeau van haar man. “Ik hou van post en kaartjes sturen, dus ik ben brieven gaan typen, op oud papier van de kringloop. Met hier en daar een typfout, maar dat geeft niet.”
Bewust kopen gaat voor Martine over meer dan spullen alleen. Het is voor haar de manier waarop ze in het leven wil staan: rekening houden met de ander, eerlijke prijzen betalen en respect hebben voor mens en natuur. Maar misschien is haar belangrijkste inzicht wel: “Er zijn al zo ontzettend veel spullen.” Daarom staat ze altijd even stil bij een aankoop. “Denk goed na of je het echt nodig hebt. Of je het zelf moet hebben, of dat je het kunt lenen. En als je het koopt: ga op zoek naar tweedehands. Met een beetje geduld is eigenlijk alles tweedehands te vinden.”
Tekst: Jennifer Bootsma
Foto: Natscha van Zaanen
Extra: Tips van Martine!
Ga je opruimen en zoek je een goede bestemming voor je spullen?
Voor bijvoorbeeld boeken, huisraad of kleding weten we de kringloopwinkel of andere adresjes te vinden. Maar wat doe je met spullen die wel waarde hebben, maar toch niet verkoopbaar zijn. Of denk aan spullen die van grote waarde zijn voor mensen of organisaties zonder veel financiële middelen. Daarom een lijstje met tips (in Zwolle of bij landelijke organisaties):
| Wat | Waar | Waarvoor |
| Brillen en zonnebrillen | Pearle Opticiens | Hergebruik (voor mensen met minder kansen) of voor gebruik bij opticienopleidingen |
| Gehoor-apparaten | Starkey Hearing Foundation | Hergebruik in de allerarmste landen van de wereld |
| Toiletartikelen | De Blauwe Schuur | Bijna gratis mee te nemen door wie wil |
| Handdoeken, theedoeken en washandjes | Dierenasiel Zwolle of Flappus | Voor de verzorging van dieren in de opvang |
| Levensmiddelen | Levensmiddelenkastje bv. Assendorperplein 6 | Houdbare levensmiddelen om gratis mee te nemen. Kijk ook op buurtkastjes.nl |
| Huiskamer- planten | Plantenasiel Zwolle | Planten worden hier eventueel eerst ‘opgelapt’ of gebruikt om van te stekken |
| Tuinplanten | De Straatboer, Wezenlandenpark | Voor het aanleggen geveltuintjes in versteende buurten in Zwolle |
| Speelgoed en spelletjes | Sinterklaasactie, Bv Sintvoorieder1 | Sinterklaascadeaus voor kinderen die opgroeien in armoede |
| Babykleertjes- en spullen | Stichting Babyspullen – inleverpunt Space Winner Zwolle | Voor kinderen in Nederland die worden geboren en opgroeien in armoede |
| Gereedschap en naaimachines | Gered Gereedschap – inleverpunt Praxis Zwolle | Steun aan (leerling)vakmensen in ontwikkelingslanden met kennis, kunde en middelen |
| Kaarsen en kaarsrestjes | Inleverpunt Gripwagen | Het maken van nieuwe kaarsen door mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt |
| Kurken | Corkcircular – inleverpunt Odin Zwolle | Hergebruik van kurk als grondstof |
| Buitenlandse munten | Muntenactie | Opbrengst gaat naar diverse doelen. |
| Muziek-instrumenten | Muziekids | Gebruik van muziekinstrumenten voor afleiding en plezier voor zieke kinderen |
| Verrekijkers | Kijkers voor kijkers – Vogelbescherming | Voor vogeltellers of voor educatieve projecten in ontwikkelingslanden |